Karar Metni

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/86 E., 2022/577 K.
KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki geçit … tesisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin maliki bulunduğu 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazlarının yola bağlantısının bulunmadığını, yola ulaşabilmek amacı ile davalılara ait 8, 9, 10, 11, 12, 13 ve 14 parsel sayılı taşınmazlardan müvekkile ait taşınmazlar lehine geçit … kurulmasını talep etmiştir.

2.Birleştirilen davada davacı vekili; müvekkilinin maliki bulunduğu 74 ada 63 ve 64 parsel sayılı taşınmazlarının yolu olmadığını, yola ulaşabilmek amacı ile davalıya ait 7 parsel sayılı taşınmazdan geçit … kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Asıl davada bir kısım davalılar vekili, mahallinde bilirkişi ve keşif incelemesi yapılarak başka alternatif geçit yollarının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalılardan … yargılama aşamasındaki beyanlarında, 11 parsel sayılı taşınmazın makili olduğunu, davacı taşınmazı lehine kurulacak geçit … karşılığında bedel istemediğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.07.2015 tarihli ve 2014/266 Esas, 2015/476 Karar sayılı kararıyla; “…asıl ve birleştirilen davanın kabulü ile 74 ada 64 parsel sayılı taşınmaz lehine ve 74 ada 63 parsel sayılı taşınmazın leh ve aleyhine olmak üzere fen ve kadastro teknisyeni …’nun hazırlamış olduğu 21.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporu ve krokisinde kırmızı boya ile gösterdiği şekilde, 74 ada 63, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8, 7 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit … tesisi ile tapu kütüğüne kayıt ve tesciline karar verilmiştir….” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Yargıtay Bozma Kararı
1. Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 06.11.2019 tarih ve 2019/1416 Esas, 2019/7336 Karar sayılı ilamıyla “…keşif sonucu alınan 21.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda, 2 güzergah belirlendiği … bilirkişi raporlarında krokide 2. güzergah olarak gösterilen ve daha kısa olan yerin kot farkından dolayı masraflı olacağı belirtilmiş ise de, davanın kabulüne karar verilen güzergahtan geçirilen geçit alanı miktarının 902,78 m2 olduğu görülmekle, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi nazara alınarak inşaat bilirkişisi ile birlikte yeniden inceleme yapılıp hüküm kurulması gerektiği…” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma ilamına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzletilmesi istenilmiş, Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 08.12.2020 tarih ve 2020/1762 Esas, 2020/8164 Karar sayılı ilamı ile “karar düzeltme isteminin 15 günlük yasal süre içerisinde yapılmadığı” gerekçesiyle “talebin reddine” karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 09.12.2022 tarihli ve 2021/86 Esas, 2022/577 Karar sayılı Kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu; “…Hatay ili, … ilçesi, … Mahallesinde bulunan ağaçlı tarla vasfında 74 ada 64 parsel sayılı taşınmaz lehine ve aynı yerde 74 ada 63 parsel leh ve aleyhine olmak üzere, 27/04/2021 tarihli fen bilirkişi raporu ekinde bulunan ve kadastro teknisyeni…tarafından hazırlanan ekli krokide yeşil renkli ile boyalı ve belirtilen harflendirmelerle gösterildiği şekilde; 74 ada 13, 14, 11, 12, 10, 9, 8, 6, 7, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit … tesisine…” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda karar başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıya ait 64 parsel sayılı taşınmaz lehine yine davacıya ait 63 parsel sayılı taşınmazdan geçit verilmediğini, 63 parsel sayılı taşınmazın malikinin değişecek olması halinde kararın infaz kabiliyetinin kalmayacağını, mahkemece imar planı getirtilmeden hüküm kurulduğunu belirterek, hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. GEREKÇE
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:
Dava, geçit … isteğine ilişkin olup; uyuşmazlığın davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 747. ve devamı maddeleri,

2. Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit … taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak … olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

3.Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

4.Geçit davalarında uygulanan kesintisizlik ilkesi gereğince davacıya ulaşım sağlayacak geçitin herhangi bir engelle karşılaşmadan genel kadastro yoluna ulaşması gerekir.

3. Değerlendirme
1. Geçit … kurulması davalarında amaç, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazların yolla bağlantısının sağlanmasıdır. Bundan dolayı, geçit kurulurken ihtiyaç içinde olan taşınmaz kesintisiz olarak genel yola bağlanmalıdır. Buna uygulamada “Kesintisizlik İlkesi” denilir.

2. Geçit … bir gayrimenkul mükellefiyeti olduğundan lehine geçit istenen davacı parselleri ayrı ayrı bağımsız olarak değerlendirilmeli, dava konusu her bir parsel yararına geçit hakkının başladığı yerden ulaştığı genel yola kadar olan güzergâhtaki aleyhine geçit kurulan tüm parseller ayrı ayrı belirtilmelidir. Davacıya ait parseller arasında da kesintisiz bağlantının gerçekleştirilmesi için hükmen her bir davacı parseli ile devamındaki davacı parselleri arasında kesintisiz olarak ulaşımı sağlayacak şekilde geçit kurulmalıdır.

3. Somut olaya gelince; mahkemece, 74 ada 64 parsel sayılı taşınmaz lehine ve aynı yerde 74 ada 63 parsel leh ve aleyhine olmak üzere ibaresi ile bilirkişi raporunda 2 numaralı alternatif olarak gösterilen güzergâhtan davalılara ait taşınmazlardan geçit irtifakı kurulmasına karar verilmişse de, davacıya ait parseller arasında akdi irtifak ile bağlantı sağlanmadan hüküm kurulmuş olması yukarıda açıklanan kesintisizlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.

4. O halde mahkemece, güncel tapu kayıtları getirilmek ve davacı tarafa süre verilerek maliki olduğu 74 ada 63 ve 64 parseller arasında akdi irtifak kurulmasının sağlanması ve kesintisizlik ilkesine uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.