Karar Metni

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/356 E., 2024/142 K.
DAVALILAR : … vekili Avukat … Yılmz, … vekilleri Avukat Avukat … vd., … vd.

Taraflar arasında görülen geçit hakkı kurulması istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılardan … ve … ortak vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkiline ait 114 ada 64 (eski 595) parsel sayılı taşınmazın zorunlu geçit ihtiyacı içinde olduğunu ileri sürerek, davalılara ait 584, 593, 596, 1291, 1292, 1293 ve 1294 parsel sayılı taşınmazlardan bedeli mukabilinde geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı …, cevap dilekçesinde; kendisine ait olan 596 parsel sayılı taşınmazın fiili kullanım durumu ve fiziki şartları dikkate alındığında geçit hakkına konu olmasının mümkün olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı … Münir Çetiner ve …, cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.01.2023 tarihli ve 2020/345 Esas, 2023/5 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalılardan … vekili ile davalılardan … ve … ortak vekili ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 18.05.2023 tarihli ve 2023/1728 Esas, 2023/2667 Karar sayılı kararıyla “…dava konusu aleyhine geçit tesisine karar verilen 114 ada 64 (eski 595) parsel sayılı taşınmaz üzerinde önceden tesis edilmiş geçit hakkı bulunduğundan mahkemece geçit bedelinin yarısının önceki geçit lehtarına ödenmesine karar verilmiş ise de başka parsel lehine kurulan geçit hakkı ile taşınmaz malikinin yükü artacağından geçit davalarında uygulanan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince geçit bedelinin tamamının aleyhine geçit hakkı tesis edilen taşınmaz malikine verilmesi gerekirken önceden kurulan akdi geçit irtifakı sahibi … Gedik’e geçit bedeli ödenmesine karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.04.2024 tarihli ve 2023/356 Esas, 2024/142 Karar sayılı kararıyla “…keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre; 1. alternatifte yol olarak belirlenen güzergahın en az zarar verecek olan güzergah olduğu, bozma ilamı sonrası güncel değerin tesbiti yönünden ek rapor alınarak fark bedelin depo ettirildiği, eksik harcın tamamlattırıldığı, bozma ilamında belirtildiği üzere; dava konusu aleyhine geçit tesisine karar verilen 114 ada 64 (eski 595) parsel sayılı taşınmaz üzerinde önceden tesis edilmiş geçit hakkının bulunduğu, başka parsel lehine kurulan geçit hakkı ile taşınmaz malikinin yükü artacağından geçit davalarında uygulanan fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereğince geçit bedelinin tamamının aleyhine geçit hakkı tesis edilen taşınmaz malikine verilmesinin gerektiği…” gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; “davalılar ….. …, …, …, …, …, …, …, …, Dahili davalılar …, …, …, …, … ve … yönünden davanın reddine; davalı … ile dahili davalılar … ve … yönünden davanın kabulüne,…ili Merkez ilçesi …Köyü’nde bulunan davacıya ait 114 ada 64 (Eski 595) numaralı parsel lehine, aynı yer 114 ada 65 parselde kayıtlı olan taşınmaz aleyhine 3 metre genişliğinde olmak üzere, fen bilirkişisi Samed Keklik tarafından düzenlenmiş 04/04/2022 tarihli rapor ve eki krokide 1. Alternatif yol olarak gösterilen yerden 363,688 M2’lik alan üzerinde geçit hakkı kurulmasına; geçit irtifakı bedelinin 131.607,83 TL olarak belirlenmesine” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan … ve … ortak vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
– 114 ada 65 parsel sayılı taşınmazın müvekkillerinden davalı …’e satılması sebebiyle diğer müvekkili davalı …’in taşınmazla alakasının kalmadığını,
– Hal böyleyken … aleyhine hüküm kurulduğunu,
– Hükümde gösterilen akdi geçit hakkının 27.07.2023 tarihinde terkin edilmiş olduğunu,
– Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,
– Geçit hakkı bedelinin oldukça düşük tespit edildiğini,
– Kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme
Bozma kararı doğrultusunda gerekli olan işlem yapılarak geçit hakkı kurulması için belirlenen irtifak bedelinin yüklü taşınmaz malikine ödenmesi konusunda herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Öte yandan; geçit hakkının verildiği 114 ada 65 parsel sayılı taşınmaz, yargılama aşamasında davalılardan … tarafından 25.02.2022 tarihinde satın alınmış olup davalılardan …’in taşınmaz ile ilgisinin kalmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte aynı parsel üzerinden önceden lehine geçit hakkı kurulmuş olan dava dışı 114 ada 49 parsel sayılı taşınmazın da … tarafından 15.02.2023 tarihinde satın alındığı görülmüş olup gerek yüklü taşınmazda gerekse lehine geçit hakkı kurulmuş olan bu taşınmazda davalılardan … isminin bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davalılardan … ve … yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken adı geçen kişiler yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.