Karar Metni

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/99 Esas, 2024/1465 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/257 E., 2019/229 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili …’in moda ve tasarım sektöründe özellikle tasarladığı orijinal ayakkabı modelleri ile dünyaca tanınan bir tasarımcı olduğunu, kırmızı tabanları ile bilinen ayakkabı tasarımlarının moda dünyasının en ünlü simgelerinden biri haline geldiğini, müvekkili … tarafından 2009-2015 yılları arasında tasarlanan ayakkabı modelleri ve aynı yıllarda diğer davacı … Louboutin SAS tarafından … ana markası ve “..”, “.. ..”, “..”, “..”, “…”, “..”, “.. …”, “.. … .. Mıx”, “..” ticari isimleri ile birlikte üretim, dünya çapında satış ve piyasaya arzına başlandığını, müvekkili … tarafından tasarlanan ayakkabıların/moda tasarımlarının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) madde 1/B ve 4. maddeleri uyarınca sahibinin hususiyetini taşıyan, estetik değere sahip güzel sanat eseri olduğunu, dava konusunu teşkil eden “…”, “… Strass”, “…”, “…”, “Patınana”, “Salopatına”, “… …”, “Rollıng Spıkes … …”, “..” modellerinin tasarımlarının da eser niteliğine haiz olup FSEK’in 8. maddesi gereği bu eserler üzerindeki tüm mali ve manevi hakların eserleri meydana getiren/eserlerin yaratıcısı olan davacı …’e ait olduğunu, davalı şirketin davacılar tarafından büyük emek ve yatırımlar yapılarak hazırlanan, tüm dünya ülkelerinde piyasaya sunulduktan sonra üne ve başarıya kavuşan eser niteliğine haiz ürün ve modellerin tasarımları aynen taklit edilmek sureti ile iltibas yaratılarak “…” markası ile üretilen ürünlerin, Şişli, Beyoğlu, Nişantaşı mağazaları başta olmak üzere bir çok mağazasında satışa sunduğunu ve haksız kazanç elde ettiğini, davacıya ait eser niteliğine haiz olan tasarımları üzerindeki eserden faydalanma haklarına tecavüz ettiği ve dolayısı ile davacı şirketin markasına ve ürünlerinin ticari imajına tecavüzde bulunduğunu, haksız rekabet yarattığını, davacılara ait FSEK kapsamında eser niteliğine haiz moda/ayakkabı tasarımlarının başlıca hususiyetlerinin davalı tarafından birebir taklit edilmek suretiyle “..” markası altında üretilen ürünlerde/ayakkabılarda kullanıldığını, böylece davalıların intihal teşkil eden bu eylemlerinin … kapsamında işleme hakkı, çoğaltma ve yayma hakkı, eserin umuma arzı hakkı, eser sahibi olarak tanıtılma hakkı, eserde değişiklik yapılmasını önleme hakkı şeklinde sayılan fikri haklarına tecavüz teşkil ettiğini ve dolayısıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 54 ve 55. maddeleri uyarınca haksız rekabet yarattığını ileri sürerek haksız rekabetin tespitine, davacıların eser niteliğine haiz tasarımları üzerindeki fikri haklarına karşı yapılan tecavüzlerin ve haksız rekabet yaratan eylemlerinin ref ve men’ine, davalı şirket tarafından “..” markası altında üretilen ürünlerin imalatının veya satışa arz etmelerinin, ihracatlarının, ithalatlarının ve her türlü kullanımlarının önlenmesine, söz konusu ürünlerin bulundukları yerlerden toplatılmasına, elkonulmasına ve imhasına, müvekkillerinin haksız rekabet sonucu meydana gelen zararları nedeni ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, verilen kararın ülke genelinde yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir defaya mahsus olarak ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı davaya konu ayakkabı modellerinin FSEK kapsamında eser niteliğinin bulunduğu iddiasıyla esere tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i talebiyle davasını açmış ise de davacıya ait tescilsiz ayakkabı tasarımlarının güzel sanat eseri olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmakla FSEK kapsamında eser niteliğinin ve esere tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i taleplerinin reddine, bu tasarımların TTK’nın haksız rekabet hükümleri kapsamında korunabileceği, davalının “…” markası adı altında satışa sunduğu ürünlerin davacıya ait “…, … strass, ………………………… modelleri ile birebir aynı nitelikte olması sebebiyle bu kullanımların TTK’nın 55/1-a kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği anlaşılmakla haksız rekabetin tespitine, men’ine ve ref’ine, maddi tazminat talebi yönünden tam bir zarar hesabının yapılmasının mümkün olmadığı farazi değerlendirmeler üzerinden yapılan tazminat hesaplamasının hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla dosya kapsamı ve kullanım durumu dikkate alınarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 50. maddesi uyarınca taleple bağlı kalınarak takdiren 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yine manevi tazminat yönünden izahı yapılan mevzuat kapsamında şartların oluştuğuna kanaat getirilmekle haksız rekabetin niteliği, davalının eyleminin ağırlığı ile dosya kapsamı itibariyle hak ve nasafet uygun düştüğü anlaşılan manevi tazminat talebinin tümden kabulüne 15.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine ve hüküm özetinin ilanına karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, esere vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile men ve ref’i, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin karara yönelik davalı tarafın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2. Davacı tarafça, davacıya ait tescilsiz ayakkabı tasarımlarının davalı tarafından aynen taklit edilerek piyasaya sürüldüğü iddiası ile haksız rekabetin tespiti, men’i, ref’i, maddi ve manevi tazminat istemi ile açılan işbu davada, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçeyle haksız rekabetin tespitine, davalının, davacının ayakkabıları ile iltibas oluşturan ayakkabıları üretim ve satışının önlenmesi ile takdir edilen maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.