Karar Metni

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1127 E., 2022/1313 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ : … Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/724 E., 2022/210 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin, murisi …’… intikal eden Konya ili, … ilçesi, … Köyü, M29C pafta, 311 ada, 3 parsel sayılı taşınmaza davalı ve dava dışı kişiler ile birlikte elbirliği hâlinde malik olduğunu, davalının taşınmazı diğer paydaşların rızası ve muvafakati olmaksızın kiraya verdiğini, dava konusu taşınmaza haksız müdahalenin önlenmesi ve dava tarihinden itibaren geriye dönük 5 yıllık, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve ileride arttırılmak kaydı ile ecrimisil bedeli 10.000,00 TL’nin işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; muris …’un 25.06.1987 tarihinde vefat ettiğini, vefatından sonra sağ olan varislerinin bir araya gelerek murise ait bulunan tapuda kayıtlı taşınmazları 30.10.2002 tarihinde taksim sözleşmesi ile paylaştıklarını, taksim sözleşmesinin bütün varislerin iştiraki ile yapılması nedeniyle her varisin kendisine isabet eden sözleşmede yer … taşınmazı iktisap ettiğini, payına isabet eden taşınmaza vaziyet ettiğini, tasarrufunu ve fiili kullanımını sürdürdüğünü, taşınmazın cebren tescili için … Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/14 Esas sayılı dava açıldığını, taksim sözleşmesinin tüm varislerce imzalandığı için hakkaniyet olgusunun gerçekleştiğini, iştirak hâlinde mülkiyette ecrimisil ve men’i müdahale davalarının tüm paydaşlar tarafından açılması gerektiğini, davacının men’i müdahale ve ecrimisil talebinin kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kısmen kabulü ile;
1. Dava konusu Konya ili, … ilçesi, … Köyü, 311 ada 3 parsel sayılı taşınmaza davalının haksız müdahalesinin önlenmesine,

2. 56.827,65 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, taksim sözleşmesi geçersiz kabul edilse bile bu sözleşmeye dayanarak iyi niyetle taşınmazı müvekkilinin kullandığını, davacının da kendine düşen taşınmazı kullandığını, uzman bilirkişilerin ecrimisil bedelini hatalı hesapladığını belirterek, hükmün kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin … Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/724 Esas ve 2022/210 Karar sayılı 09.03.2022 tarihli kararına yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK’nın 353/1-b.2 nci maddesi uyarınca anılan mahkeme kararının kaldırılarak yerine yeniden hüküm tesisine;
a. Dava konusu Konya ili, … ilçesi, … Köyü, 311 ada 3 parsel sayılı taşınmaza, davalının davacının payına vaki el atmasının önlenmesine,

b. 53.242,15 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, istinaf talep dilekçesinde belirttiği nedenlerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, paydaşlar arasında el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. Dava konusu taşınmazda taraflar paydaştır. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önlenmesini ve ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan … başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

2. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, … gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması hâlleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibarıyla da, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali hâlinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

3. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 tarihli ve 2002/3-131 Esas, 2002/114 Karar sayılı kararı).

3. Değerlendirme
1. Somut olayda, davacı elbirliği ile malik oldukları taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteminde bulunmuştur. Dava konusu 311 ada 3 parsel sayılı taşınmaz tarafların murisi … adına kayıtlı olup muris 1987 yılında vefat etmiştir. Mirasçılar 30.10.2002 tarihinde harici taksim sözleşmesi yapmıştır.

2. Mahkemece paya vaki el atmanın önlenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Ecrimisil istemine gelince; murisin ölümü ile tarafların da katıldığı miras taksim sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmeye göre dava konusu taşınmazın tasarrufunun davalıya bırakıldığı ve o tarihten beri davalı tarafından tasarruf edildiği
, ne var ki bu sözleşmenin resmî şekilde yapılarak tapu kaydına yansıtılmadığı, davacının ise davalıya yönelik çekişme konusu taşınmazı tasarrufuna yönelik muvafakatini kaldırdığına dair herhangi bir ihtar veya davasının bulunmadığı, anılan bu olgular itibarıyla dava tarihine kadar davacının çekişme konusu taşınmazı davalı tasarrufuna muvafakat ettiği ve eldeki davayı açmakla bu muvafakatini kaldırdığı, başka bir ifade ile davalı kullanımının iyi niyetli olup ecrimisil koşullarının oluşmadığı gözetilerek ecrimisil talebinin reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.